خانه یاوری رامشه جرقویه:
خانه یاوری با مساحتی در حدود ۹۶۰ مترمربع و به طول ۳۶ متر و به عرض ۲۸ متر و به ارتفاع ۶ متر بهصورت حیاط مرکزی بنا گشته است. ورودی خانه در ضلع غربی که بهصورت سردری مشخصشده به هشتی منتهی میشود و در کنار ورودی برج دیدهبانی خانه با ارتفاع ۱۱ متر قرارگرفته است. برج بهصورت ذوزنقهای و با نمای آجری است که دریزه هایی با طرح اندازی لوزی زینتبخش آن است. پس از هشتی خانه دهلیز مربع شکلی عامل ارتباطی فضای خارج و داخل خانه است.
بخشهای اصلی خانه در سه ضلع شمالی و غربی و جنوبی سازماندهی شدهاند. در ضلع شمالی خانه تالار چلیپایی و دو اتاق در طرفین آن قرارگرفتهاند که توسط سردریها به حیاط خانه مشرف میشوند. ضلع جنوبی مجموع تابستان نشین خانه است که تالار کشیده آن در میان دو اتاق مربع شکل احاطهشده تالار ایوانی عریض در جلو واردشده است و فضا تغییر از درهای ورودی هیچگونه ارتباطی با حیاط ندارند و جهت ایجاد تقارن در نما از طاقنماهای هلالی استفادهشده است.
ضلع غربی خانه یاوری مشتمل بر ردیف اتفاقهایی با ابعاد سهدری است که راهرویی ارتباطی در میان آنها قرارگرفته علاوه بر این راهرو اتاقها توسط لنگه دری در میانه ضلع به حیاط اشراف دارند ضلع شرقی فاقد فضای معماری است و تنها از جرز دهانه و طاقنما برای ایجاد تقارن استفادهشده است. بهاربند خانه در ورای این ضلع قرار دارد و از طریق راه تعبیهشده در هشتی میتوان به آن دسترسی پیدا کرد.
