مشخصات مسجد جامع هرند:
این بنا بهمنظور برگزاری نماز جمعه در کنار خانه امام جمعه هرند ساخته شده و در حقیقت بعد از مسجد جامع اصلی و قدیمی هرند دومین مسجد جامع شهر هرند بوده است. این مسجد دارای دو شبستان میباشد که یکی در کد ارتفاعی ۱، ۴- و دیگری در کد ارتفاعی ۱۵، ۲ + قرار گرفته که دارای دو ورودی است و با ۸ پله از سمت شرق به شبستان تابستانی در بالا راه پیدا میکند. شبستان زیر زمینی نیز دارای دو ورودی میباشد که یکی از سمت شرق و دیگری، با یک هشتی زیبا، در شمال بنا قرار گرفته است.
شبستان تابستانی دارای ۴ ستون به ابعاد ۱، ۱۰ در ۱، ۱۰ متر میباشد که بر روی آنها تویزه هایی به ارتفاع ۳ متر ایجاد شده است. پوششهای شبستان تابستانی طاق کلمبو میباشد. محراب این شبستان دارای تزیینات خاص نمیباشد که در بالای محراب بهوسیله مشبکهایی نور و تهویه هوای این شبستان صورت میگرفته است. در جبهه شرقی شبستان اتاقهایی الحاق شده که مربوط به دخل و تصرفات اخیر میباشد. ورودی پشت بام و منار زیبای مسجد که ارتفاع آن کف معبر ۱۳، ۹۰ متر میباشد، از سمت جنوبی همین حیاط است.
شبستان زیر زمین دارای تعداد ۱۲ ستون به ابعاد ۱، ۳۵ در ۱، ۳۰ متر و تعداد ۲۱ طاق چشمه میباشد و طاقهای چهار بخشی آنها دارای نورگیری است که بهوسیله سنگ مرمر پوشیده شده است. محراب زیر زمین فاقد تزئینات است و تنها با یک پله پایین نشسته است و در بالا دارای طاقنمای سادهای است. یک اتاق آبدارخانه نیز در سمت شرقی این شبستان ساخته شده است که در ابتدا جزء مغازههای مسجد بوده و بعداً به شبستان اضافه شده است.
در ضلع جنوبی و شرقی مسجد مغازههایی با مالکیت وقفی وجود دارد که مغازههای جنوبی دستنخورده و سالماند و دو مغازه شرقی بازسازی شدهاند.
