مشخصات خانه تقوی:
خانه تقوی بهصورت گودال باغچه و در دو اشکوب بنا شده است و آب قنات روستا از میان گودال باغچه میگذرد و فضاهای اصلی شامل تالار سه دریها، مطبخ و غیره در چهار جبهه بنا واقع شدهاند.
ورودی خانه در گوشه جنوب غربی قرار گرفته است که شامل سر دری بسیار ساده با قوس هلالی است و دو سکو در دو سوی در چوبی بزرگ آن تعبیه شده است. بعد از سر در هشتی با پلان هشت نگینی قرار دارد. این هشتی با طاق و چشمه پوشش یافته و با کاربندی بسیار زیبا در داخل تزئین یافته است. در قسمت هشتی چهار سکوی سنگی در چهار طرف آن قرار گرفتهاند. بعد از هشتی وارد حیاط میشویم که فضای معماری در چهار جبهه آن در اطراف گودال باغچه شکل گرفتهاند.
جبهه جنوبی که به نظر میرسد اصلیترین قسمت بنا باشد دارای تالار سه دری چلیپا شکلی است که با پوشش طاق و چشمه پوشش یافته و تزیینات شیر و شکر دارد و شمسه ای در میان طاق گنبدی شکل آن طرح ریزی شده است. دو گوشواره با پوشش طاق و تویزه در دو طرف این تالار شکل گرفته و فضائی عقب نشته در این دو قسمت واقع شده که از آن بهعنوان انبار استفاده میشده است.
طاق جبهه جنوب شرقی از بقیه اتاقها کوچکتر است و در انتهای آن یک پستو و جود دارد. در جبهه شمالی بنا دو ایوان با پوشش طاق و تویزه و تزیینات شیر و شکر قرار گرفته که یک اتاق سه دری با نمای قوسهای هلالی در میانه آن به چشم میخورد. اتاقها در این جبهه دارای پوشش طاق و تویزه، طاقچه و طاقچه بلند و تزیینات شیر و شکر هستند و یک بخاری گچبری شده در این جبهه از بنا قرار گرفته است.
جبهه شرقی تنها قسمت دو آشکوبه خانه است. در طبقه پایین اتاقها سقف کلیل دارد و اتاق گوشه شمال شرقی را طاق کلیل گچبری شده با طرح اسلیمی و ختائی در برگرفته است. دسترسی به طبقه فوقانی از طرق یک راه پله در گوشه جنوب شرقی حیاط صورت میگیرد. اشکوب دوم شامل سه قسمت است. یک اتاق در قسمت میانی و دو اتاق در طرفین آن که نسبت به قسمت میانی عقب نشستهاند و در برابر آنها ایوانی به چشم میخورد. اتاقهای طبقه بالا با سقف کلیل پو شش یافته است. اتاق میانی دارای تزیینات بسیار زیبای گچبری، آیینه کاری و نقاشیهای طلا کاری گل و مرغ است و دو قسمت دیگر تزیینات زیبای شیر و شکر دارند.
این اتاقها از طریق درهای کوچکی به یکدیگر راه مییابند در جبهه غربی اتاقها با طاق کلیل پوشش یافته و دارای طاقچه و طاقچه بلند هستند. دسترسی به گودال باغچه از طریق راه پلهای که در ضلع شرقی حیاط قرار گرفته میسر میشود. از آب قناتی که از گودال باغچه میگذرد جهت شستشوی لباس و ظرف استفاده میشود.
